Op het jaarlijkse congres van ECTRIMS (Europees Comité voor Therapie en Research in multiple sclerose), dat plaats had in Milaan van 17 tot 20 september 2003, werden vier studies over een proefbehandeling met cannabis voorgesteld aan de 3000 aanwezige neurologen en onderzoekers.

In een eerste studie, CAMS genaamd, werd het effect onderzocht van orale cannabinoiden op spasticiteit (of spierstijfheid). Deze studie werd gepubliceerd in "The Lancet" van 8 november 2003. 630 personen werden gedurende 15 weken behandeld : 291 kregen een totaal extract van cannabis in orale vorm te slikken; 206, de gezuiverde actieve stof, tetrahydro-cannabinol-D9 en 213 personen een placebo (een niet actief vervangmiddel). Gedurende de eerste 5 weken werd de medicatie aangepast en vervolgens gedurende 8 weken onveranderd gelaten. Nadien werd de behandeling stop gezet.

De spasticiteit werd met de Ashworthschaal gemeten, een standaardschaal. Het resultaat bleek niet significant verschillend in de drie groepen : de spierstijfheid verminderde niet als gevolg van de behandeling met cannabis. Het enige verschil was de tijd nodig om een afstand van 10 meter te lopen : deze tijd daalde gemiddeld met 12 % bij de personen die tetrahydrocannabinol toegediend kregen.

Uit een vragenlijst die de patiënten hebben ingevuld, bleek dat meer personen die cannabis namen (60%), dan personen onder placebo (46 %), een vermindering van hun spierstijfheid hadden vastgesteld. Het effect van orale cannabisextracten op spasticiteit werd eveneens onderzocht in een tweede studie uitgevoerd op 57 patiënten die alle weinig baat ondervonden van de klassieke antispastische middelen zoals Lioresal, Sirdalud en Dantrium. Er werd geen duidelijk verschil opgemerkt in de spasticiteit (spierstijfheid) tussen de groep die de actieve substantie kreeg en de placebogroep, maar het aantal spasmen (spiertrekkingen) was wel verminderd en de looptest over 10 meter duidelijk verbeterd in de cannabisgroep.

Een derde studie, waaraan een deel van de patiënten van de hierboven beschreven CAMS studie deelnamen, onderzocht de invloed van cannabis op de intellectuele functies. Er werd geen negatief effect waargenomen op de verstandelijke prestaties met uitzondering van een enkele deeltest voor het korte termijn geheugen.

In een vierde studie werd het effect van cannabis op neuropathische of zenuwpijn onderzocht bij 66 patiënten. Na screening kregen de deelnemers gedurende 4 weken een keelspray met een totaal extract van de plant of een spray met placebo. De resultaten waren niet alleen positief voor de pijn, gemeten op een schaal van 0 tot 10 en op een neuropathische pijnschaal, maar ook voor de slaapproblemen als gevolg van de pijn. Omdat de proef niet langer dan 4 weken duurde kan er echter geen uitspraak worden gedaan over het langdurig effect.

Een meer recente studie, waarvan sprake in het tijdschrift "Neurology" van 13 april 2004, heeft het effect van cannabis, in orale vorm, op hand- en armbevingen onderzocht. Slechts 14 patiënten namen deel : dubbelblind en in "cross over" : de helft ontving eerst het placebo, daarna de actieve stof, de andere helft eerst de actieve stof en daarna het placebo. De resultaten van deze studie zijn totaal negatief : er is geen enkele verbetering van de bevingen met cannabis.

Samenvattend kan gesteld worden dat enkele studies bemoedigende resultaten tonen. Deze resultaten vragen wel bevestiging in nieuwe studies. De resorptie van het actieve bestanddeel langs de mond blijkt niet ideaal want niet constant te zijn. Daarnaast kunnen de natuurlijke extracten van cannabis wisselende hoeveelheden van de actieve stof bevatten die verschillen van de ene bereiding tot de andere. Tenslotte moet er op gewezen worden dat het gebruik van cannabis niet zonder gevaar is en dat alle deelnemers aan de studies werden verzocht niet met de auto te rijden.

Cannabis roken is giftiger en gevaarlijker dan een sigaret van tabak te roken.Het lijkt er dus op dat de beste methode voor medicinaal gebruik van cannabis zal bestaan in de toediening van de gezuiverde molecule, tetrahydrocannabinol, met een spray of een doseerflesje.

Verdere studies met het gezuiverde extract van cannabis en uitgevoerd volgens een strikte methodologie blijven belangrijk.

Text CS- mei 2004, Vertaling MBD